ابو القاسم راز شيرازى
89
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنى وَ يَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنا « 8 » ؛ يعنى تمنّاى مغفرت ، و غرور به رحمت را ، با وجود متابعت هواى نفسانى ، ثمرى نيست . پس علامت رجاء ، طلب است ، و علامت تمنّى ، غرور و كسالت و هوا است . و رجاء ، از خصال و جنود عقل است ، و ضدّ آن ، قنوط و يأس است كه از خصائل و جنود جهل است و مذموم است . و آيات دالّه بر رجاء ، و ذمّ قنوط بسيار است ؛ كما قال اللّه تعالى : إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ « 9 » و : يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَما يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحابِ الْقُبُورِ « 10 » و : قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً « 11 » و : مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ « 12 » ، غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ « 13 » ، وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ « 14 » ، كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ « 15 » ، وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ « 16 » ، إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ
--> ( 8 ) - ( پس از آنكه پيشينيان درگذشتند ) بازماندگان ايشان كه وارث كتاب آسمانى شدند ( خدا و آخرت را از ياد برده ) متاع پست دنيا را برگزيدند ، و ( هر گناه كه كردند ) گفتند : زودا كه آمرزيده خواهيم شد : سورهء 7 آيهء 169 ( 9 ) - . . . زيرا كه هرگز جز كافران هيچ كس از رحمت خدا نوميد نگردد : سورهء 12 آيهء 87 ( 10 ) - ( آنان كه مشمول غضب پروردگار گرديدهاند ) از عالم آخرت بكلّى مأيوسند چنانكه كافران از اهل گورستان . . . : سورهء 60 آيهء 13 ( 11 ) - ( اى رسول ما ) بدان بندگان كه بر نفس خود اسراف ( و ستم ) روا داشتهاند بگو : از رحمت خدا نوميد مشويد ؛ زيرا كه بىگمان ، خداوند ( غفور و رحيم ) همهء گناهان را مىآمرزد . . . : سورهء 39 آيهء 53 ( 12 ) - . . . آيا چه كسى جز خدا گناهان را مىآمرزد ؟ . . . : سورهء 3 آيهء 135 ( 13 ) - . . . ( خداى ) آمرزندهء گناه و توبهپذير . . . : سورهء 40 آيهء 3 ( 14 ) - و اوست خدايى كه توبهء بندگانش را مىپذيرد ، و گناهان ايشان را مىآمرزد . . . : سورهء 42 آيهء 25 ( 15 ) - پروردگار شما ، رحمت ( و مهربانى بر خلق ) را بر خويشتن واجب ساخت . . . : سورهء 6 آيهء 54 ( 16 ) - و رحمت من ، همهء موجودات را فراگرفته ، زودا كه آن را شامل حال اهل تقوى كنم : سورهء 7 آيهء 156